Before Me Came Thousands (NL)

Read in English

Toen we begonnen met het ontwerpen van een collectie voor Keti Koti, kwam één woord steeds opnieuw terug: vrijheid.

Vrijheid wordt vaak gezien als iets vanzelfsprekends. Iets wat er gewoon is. Maar tijdens de gesprekken met de jongeren ontdekten we dat vrijheid nooit uit het niets ontstaat. Achter iedere vorm van vrijheid staan mensen die offers brachten. Mensen die opstonden tegen onrecht. Mensen die hun thuis achterlieten. Mensen die volhielden, zodat een volgende generatie meer mogelijkheden zou hebben dan zijzelf ooit hadden.

Vrijheid is nooit het werk van één persoon. Vrijheid wordt opgebouwd, bevochten en doorgegeven.

De mensen die vóór ons kwamen

Tijdens de workshops zaten jongeren uit het asielzoekerscentrum samen aan tafel. Hun verhalen verschilden. Sommigen waren gevlucht voor oorlog. Anderen hadden familie, vrienden, hun taal of hun vertrouwde omgeving achtergelaten. Toch herkenden zij allemaal dezelfde waarheid:

Niemand komt hier alleen.

Voor ieder van ons kwamen duizenden mensen.

Duizenden die vochten voor waardigheid. Duizenden die moeilijke keuzes maakten voor hun kinderen. Duizenden die grenzen overstaken, onderdrukking overleefden, opnieuw begonnen of bleven hopen op een leven waarin de generaties na hen vrijer zouden zijn.

De vrijheid waarin wij vandaag leven, is mede gevormd door mensen die wij nooit zullen ontmoeten.

Verschillende geschiedenissen, dezelfde waarheid

Dit ontwerp ontstond rondom Keti Koti. Een moment waarop we stilstaan bij het Nederlandse slavernijverleden, de afschaffing van de slavernij en de lange strijd voor werkelijke vrijheid.

Die geschiedenis staat op zichzelf en verdient haar eigen erkenning.

Tegelijkertijd bracht het thema vrijheid iets in beweging bij de jongeren. Zij herkenden dat vrijheid in veel verschillende geschiedenissen een prijs heeft gehad. Niet iedere strijd is hetzelfde. Niet iedere ervaring kan of moet met elkaar worden vergeleken. Maar achter veel van de vrijheden die wij vandaag kennen, staan generaties die hebben geleden, gestreden, volgehouden en geofferd.

Of een familiegeschiedenis nu geworteld is in Suriname, het Caribisch gebied, Syrië, Irak, Iran, Pakistan, Nigeria, Somalië, de Balkan of ergens anders: achter ons staan mensen die onze levens mede mogelijk hebben gemaakt.

Dat besef werd het fundament van Before Me Came Thousands.

De jongeren als onderdeel van die geschiedenis

Voor veel jongeren die aan dit ontwerp meewerkten, is dit geen geschiedenis uit een boek. Zij leven midden in een verhaal dat nog altijd wordt geschreven.

De mensen die aan dit ontwerp werkten, komen uit Irak, Pakistan, Iran, Nigeria, Syrië, Somalië en de Balkan. Ieder van hen bracht een eigen geschiedenis, cultuur en levenservaring mee. Hun verhalen zijn niet hetzelfde en laten zich niet samenvatten tot één gezamenlijk verhaal. Toch herkenden zij iets in elkaar: de offers van de mensen die hen voorgingen én de offers die zij zelf vandaag de dag brengen.

Hun families lieten soms alles achter wat vertrouwd was. Zij namen risico’s, doorstonden onzekerheid en begonnen opnieuw, in de hoop dat hun kinderen ooit in vrijheid en veiligheid zouden kunnen leven.

Maar ook de jongeren zelf brengen offers. Zij groeien op tussen landen, talen en identiteiten. Zij bouwen een nieuw leven op in een samenleving die niet altijd begrijpt wat zij hebben meegemaakt. Terwijl zij vooruit proberen te kijken, blijft een deel van hun verleden achter aan de andere kant van een grens.

Zij zijn daarom niet alleen de generatie die leeft dankzij de offers van anderen.

Zij zijn zelf onderdeel van het verhaal.

Misschien kijken toekomstige generaties ooit terug op hen als een deel van de duizenden die vóór hen kwamen. Als de mensen die grenzen overstaken, opnieuw begonnen en de onzekerheid droegen, zodat degenen na hen in meer vrijheid konden leven.

De voorouders van morgen

Misschien zullen hun kinderen of kleinkinderen later opgroeien op een plek die volledig als thuis voelt. Misschien spreken zij over veiligheid zonder te weten hoeveel onzekerheid eraan voorafging. Misschien kennen zij niet ieder afscheid, iedere angst of iedere moeilijke beslissing die hun vrijheid mogelijk heeft gemaakt.

Maar hun vrijheid zal mede zijn gebouwd door de jongeren die vandaag aan een nieuwe toekomst werken.

Dat is de diepere betekenis van dit ontwerp.

Wij zijn allemaal het gevolg van mensen die vóór ons kwamen. Tegelijkertijd zijn wij de voorouders van mensen die nog geboren moeten worden.

Meer dan een ontwerp

Before Me Came Thousands is een eerbetoon aan de mensen die onze vrijheid mede mogelijk hebben gemaakt. Aan bekende namen uit de geschiedenis, maar ook aan ouders, grootouders, families en gemeenschappen wier offers misschien nooit in een geschiedenisboek zullen verschijnen.

Het ontwerp herinnert ons eraan dat vrijheid niet bij ons begon.

En dat onze verantwoordelijkheid niet bij ons eindigt.

Voor ons kwamen duizenden.

En door de keuzes die wij vandaag maken, zullen na ons duizenden volgen.